X
تبلیغات
پیکوفایل
رایتل
وبلاگ مهندسی صنایع دانشگاه پیام نور
اطلاعیه
عوامل تاثیر گذار بر طراحی کارخانه

در طراحی کارخانه عواملی وجود دارند که مستقیما در طراحی تاثیر ندارند ولی در نظر گرفتن آنها می تواند در افزایش کارایی طراحی کارخانه و کاهش هزینه های پس از پیاده سازی آن نقش داشته باشد. از این رو در ادامه برخی از این عوامل بیان می شود که توجه به آنها می تواند مفید واقع شود.


ماهیت کارخانه

توجه به ماهیت و نوع عملکرد کارخانه بسیار حائز اهمیت است؛ چرا که در برخی صنایع مانند صنایع فولاد، لاستیک، نفت، شیشه و پتروشیمی، پس از آنکه کارخانه به بهره برداری رسید، دیگر یا تغییری در طرح آن داده نمی شود یا تغییرات بعدی بسیار ناچیز است و کارخانه در طول عمر مفید خود تقریبا به همان صورت اول می ماند. در این موارد باید به طراحی دقت دو چندان نمود تا از وقوع هر گونه اشتباه و خسارت های سنگین احتمالی ناشی از آن جلوگیری شود.


مدیریت و سهام داران

معمولا زیر بنایی ترین اطلاعات طراحی کارخانه از مدیریت گرفته می شود. توجه به این اطلاعات در تعیین سیاست های تولید و ماشین آلات لازم برای آن و همچنین مطابقت طراحی انجام شده با اهداف از پیش تعیین شده، ضروری است.این اطلاعات خط مشی و سیاست مدیریت را در زمینه های زیر منعکس می کند :

  1. پیش بینی فروش
  2. استخدام
  3. روند توسعه شرکت
  4. سرمایه گذاری
  5. موجودی ها
  6. جایگزینی دستگاه ها
  7. نگهداری و تعمیرات
  8. خدمات پس از فروش
  9. بازده سرمایه و سود خالص
  10. تکنولوژی
  11. توزیع
  12. اضافه کاری
  13. ساخت یا خرید
  14. سازمان و تشکیلات
  15. رقابت
  16. خدمات رفاهی
  17. تغییر محصول یا فرایند تولید
  18. محدودیت های زمانی
  19. بهره وری نیروی انسانی
  20. توزیع سنی و جنسی نیروی کار
  21. منابع مالی موجود

نداشتن این اطلاعات اثرات منفی بر طراحی کارخانه خواهد گذاشت و شاید اساسا آن را بی فایده نماید.
به عنوان مثال، نا آگاهی نسبت به برنامه های بلند مدت و میان مدت می تواند مشکلات زیادی به بار آورد که از جمله مهمترین آن پایین آمدن انعطاف پذیری کارخانه است.


برنامه ریزی راهبردی شرکت

برنامه ریزی راهبردی، ابزاری برای هدف گذاری بلند مدت در سازمان و محقق کردن آن به شمار می رود. یکی از نکاتی که معمولا در برنامه ریزی بلند مدت سازمان ها به آن اشاره می شود، چگونگی توسعه شرکت و محصولات و خدمات آن است.در برنامه ریزی راهبردی با توجه به انجام پیش بینی های لازم از وضعیت فعلی و آینده محیط تجاری و صنعت، روند توسعه آینده محصولات مشخص می شود.
در طراحی کارخانه، در نظر گرفتن انعطاف پذیری لازم در طراحی برای توسعه های آتی امری ضروری و استراتژیک است. مدیریت باید طراحی کارخانه را به گونه ای انجام دهد که توسعه آتی با کمترین هزینه و دست کاری در وضعیت موجود صورت پذیرد؛ لذا در طراحی کارخانه باید برنامه های بلند مدت شرکت مطالعه شود تا ملاحظات لازم مد نظر قرار گیرد.


مکان کارخانه 
یکی از تصمیمات مهم در طراحی کارخانه، تعیین جریان کلی جریان مواد در کارخانه است. در این راستا باید محل های اصلی ورود و خروج مواد اولیه و محصولات از کارخانه مشخص شود. تعیین این مبادی ورودی و خروجی تابع محل کارخانه در موقعیت جغرافیایی محلی از لحاظ دسترسی به راه های اصلی و فرعی، پارکینگ های لازم برای انتظار کامیون ها و سایر وسایل حمل و نقل است. در ضمن در صورتی که در فضای کارخانه اختلاف سطح های قابل توجهی وجود داشته باشد یا اینکه از لحاظ مساول محیط زیستی حساسیت خاصی در منطقه باشد ( مانند وجود قوانین یا محدودیت در زمینه هایی مانند آلودگی های صوتی، پس مانده های تولید، دود، گرد و غبار و ... )، باید در طراحی کارخانه مدنظر قرار گیرد. در این خصوص علاوه بر عوامل یاد شده، امکان دارد ملاحظات دیگری نیز مطرح شود که همگی تایعی از مکان کارخانه است.


فناوری تولید 

یک سازمان را می توان به عنوان وسیله ای برای معرفی یک یا چند فناوری به جامعه در نظر گرفت. سطح فناوری مورد استفاده در سازمان می تواند متفاوت باشد ( از خیلی ساده گرفته تا تمام پیشرفته و اتوماتیک ). فناوری تنها در چگونگی تولید کالاها و خدمات نقشی ندارد، بلکه در تعیین موارد زیر نیز دخالت دارد :
چه می توان تولید کرد؟ 
چه چیز هایی در آینده قابل تولید هستند؟
چگونه می توان در بازار رقابت نمود؟
چه سطح از دانش فنی و مهارت انسانی نیاز است؟
چه ساختار سازمانی مناسب تر است؟
فرایند تولید باید چگونه باشد؟
و...
لذا می توان گفت انتخاب فناوری تولید مورد استفاده در سازمان یکی از تصمیمات کلیدی در احداث واحد صنعتی است که معمولا در مطالعات امکان سنجی ( بخش مطالعه فنی و تکنولوژیک ) به آن پرداخته می شود.
نوع فناوری تولید بر احتیاجات فنی و دانش، نیروی انسانی، فضاهای لازم، میزان تولید، نرخ بهره وری تولید و ... تاثیر گذار است. اینکه فناوری تولید در چه مرحله ای از چرخه عمر خود قرار دارد؟ یا اینکه تمام خودکار، نیمه خودکار یا کاملا دستی است؟ و یا اینکه فناوری و فرایند تولید چه میزان پیوسته و یا گسسته است؟ کاملا بر طراحی کارخانه تاثیر گذار است؛ لذا می توان گفت ملاحظات فناوری تولید را باید به عنوان یکی از عوامل کلیدی در طراحی کارخانه مدنظر داشت.

ملاحظات حاصل از امکان سنجی تولید
گزارش امکان سنجی با توجه به ابعاد فنی و تکنولوژیک، مالی و اقتصادی و تحلیل بازار محصول، ملاحظات خاصی را در خصوص نیازمندی های لازم برای راه اندازی واحد صنعتی یا خدماتی مشخص می سازد. طراح کارخانه باید این گزارش را به طور کامل و دقیق مطالعه نموده و ملاحظات تاثیر گذار بر طراحی کارخانه را از آن استخراج نماید و در طراحی خود استفاده نماید.


برگرفته شده از انجمن فصل تازه

به وبلاگ مهندسی صنایع دانشگاه پیام نور
امتیاز بدهید

با تشکر از حمایت شما